Αναζήτηση

Homo Narrans vs Homo Sapiens: Ο άνθρωπος που αφηγείται & ο άνθρωπος της λογικής. Ποια η σχέση τους;



Είναι γνωστό από την επιστήμη της Ανθρωπολογίας ότι οι σημερινοί άνθρωποι ανήκουμε στο είδος του Homo Sapiens.


Sapiens σημαίνει σοφός. Άρα, οι σημερινοί άνθρωποι ανήκουμε σε ένα ανώτερο είδος με λόγο και σκέψη. Συνείδηση και λογική. Έχουμε συνείδηση του εαυτού μας και του τι είμαστε, πώς ήρθαμε στον κόσμο, τι ιδιότητες έχουμε, πού ζούμε και ότι κάποια στιγμή θα πεθάνουμε. Βλέπουμε το είδωλό μας στον καθρέφτη και αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε εμείς, η εικόνα του εαυτού μας. Γνωρίζουμε ότι ζούμε σε ένα ηλιακό σύστημα, σε έναν πλανήτη που ονομάσαμε Γη, σε μία γωνία αυτής της Γης.


Είμαστε έλλογα όντα: Με λόγο και σκέψη.


Σκεφτόμαστε, όμως, πάντα με τη λογική; Οι πράξεις μας καθοδηγούνται από την εσωτερική πυξίδα που βαφτίσαμε λογική;

Όχι πάντα.

Ίσως μάλιστα οι φορές που αποφασίζουμε με τη λογική είναι λιγότερες από αυτές που αποφασίζουμε με το συναίσθημα, την παρόρμηση, το ένστικτο, τη διαίσθηση.


Στο άρθρο "Homo Narrans. The Narrative Paradigm: In the Beginning", o Walter Fisher μιλά για τον Homo Narrans: τον άνθρωπο που αφηγείται, που φτιάχνει και λέει ιστορίες. Ένα από τα κύρια γνωρίσματα του ανθρώπου που τον διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα έμβια όντα της γης δεν είναι μόνο η χρήση του λόγου και της λογικής. Είναι και η ικανότητα της αφήγησης ιστοριών.

Οι ιστορίες μας προκαλούν συναισθήματα. Οι ιστορίες που ζήσαμε αποκρυσταλλώθηκαν στον εσωτερικό καμβά μας σαν εμπειρίες και μας παροτρύνουν να κάνουμε ή μας αποτρέπουν από το να μην κάνουμε κάτι. Οι ιστορίες των άλλων - οι εμπειρίες τους - μας διδάσκουν, μας ενθαρρύνουν, μας καθοδηγούν ή μας αποτρέπουν.



Άρα, μήπως τελικά ο άνθρωπος λειτουργεί πιότερο με το συναίσθημα και λιγότερο με τη λογική;

Μήπως ο homo sapiens είναι, εν τέλει, ένας homo narrans?

Μήπως ο σοφός άνθρωπος είναι τελικά ένας παραμυθάς;

Μήπως ο λόγος και ο μύθος δεν είναι δύο αντιφατικές έννοιες, αλλά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος;

Βιβλιογραφία: Walter Fischer: "Homo Narrans. The Narrative Paradigm: In the Beginning". Journal of Communication", 1985, 35, 4. p. 74